ان الحمد لله نحمده و نستعینه ونستغفره ونغوذبالله من شرور انفسیناوسیئات اعمالنامن یهده الله فلا
مضل له ومن یضلل فلا هادی له واشهدان لا اله الا الله وحده لا شریک له واشهد ان محمدا"عبده ورسوله.
"یا ایها الذین آمنوا اتقوا الله حق تقاته ولا توتن الا وانتم مسلمون"(ال عمران/۱۰۲)
"یا ایهاالناس اتقوا ربکم الذی خلقکم من نفس واحدةوخلق منها زوجهاوبث منهمارجالا"کثیراونساء"وتقوا
الله الذی تسائلون به والارحام ان الله کان علیکم رقیبا"(نساء/۱)
"یا ایها الذین آمنوا اتقوا الله و قولو ا قولا سدیدا یصلح لکم اعمالکم ویغفرلکم ذنوبکم ومن یطع الله و
رسوله فقد فاز فوزا"عظیما"(احزاب/۷۰-۷۱)اما بعد.
ازدواج بهترین راه فرو کشاندن میل جنسی به طریق شرعی (که یک میل فطری در انسان است )و مایه
آرامش روحی و روانی (لتسکنو ا الیها )و مایه بقای نسل .. است که اسلام به عنوان یک مکتب هدایتگر
به آن توجه و تشویق و ترغیب کرده است و می فرماید :"یا معشر الشباب من استطاع منکم الباءة
فلیتزوج فانه اغض البصر واحصن الفرج ومن لم یستطیع فعلیه بالصوم فانه له وجاء "(متفق علیه از عبدالله
ابن مسعود)
ترجمه :"ای گروه جوانان هر کدام از شما که توانای ازدواج وپرداخت هزینه های آن را دارد ازدواج کند زیرا
اردوا ج حفاظت کننده خوبی برای چشم ها از دیدن نامحرم و قلعه عورت از زنا است وکسی که نمی
تواند ازدواج کند بر او است که روزه بگیرد زیرا روزه از شدت شهوت می کاهد."
پس همچنان که مسلم است کسی می تواند ازدواج کند که توانای و استطاعه (جسمی و جنسی ) و
قدرت نفقه و خرج و مسکن و مهریه زن را داشته باشد و گرنه باید منتظر بماند و روزه بگیرد "حتی یغتنم الله من فضله "
امروزه می بینیم با اینکه ازدواج جایز است واسلام به آن تشویق کرده اما باز آمار سن ازدواج هر سال بیا
نگر این است که سن ازدواج با لاتر می رود و مردم نمی توانند ازدواج کنند و در نتیجه احتمال به کشیده
شدن به بی بند و باری و فسادوراهای نامشروع خیلی زیاد خواهد شدکه در نتیجه آن دین ومال و
سلامتی خود را تباه می کنند. و از آنجا که زنانی ثروتمند و مرفه هستند که ازدواج نکرده بنا به دلایلی از
جمله کار کردن در خانه پدری و پیر دختر شدن و یا مشغو ل بودن به درس و کار .. یا ازدواج کرده و
شوهرانشان فوت کرده و مشکل مادی هم ندارند تنها نیاز به یک همسر دارند تا هم از محبت همسر و
مادر شدن محروم نشوند وکرامت آنها نیز در جامعه حفظ شود وهم غریزه جنسی آنها رانیز اشباع کنند، و
در مقابل مردانی هم هستند که توانای مالی ازدواج ندارند و در نتیجه
نمی توانند ازدواج کنند در حالی که" ازدواج مسیار" راه حل خوبی برای مشکل عدم استطاعه آنهاست
وهم مایه عفت وپاکدامنی و دور ماندن از افتادن در حرام و راه نامشروع است.
این ازدواج در هیجده همین گرد همای مجمع فقهی علماء در مکه از تاریخ ۸تا ۱۲ ابریل ۲۰۰۶از بین ازدواج
های مستحد ثه ما نند ازدواج به شرط طلاق و.. تنها فتوی به جواز ازدواج مسیار داده اند"وکان زواج
المسیار من اولی الصیغ التی اصدر فیها المجمع فتوای بجوازه وشریطه ان تتوفر فیه ارکان الزواج وشروطه
و خلوه من الموانع "(به نقل از خبر گزاری الشرق الاوسط) و "دار الا فتاء حوزه علمیه زاهدان و عین العلوم
گشت - سراوان "هم فتوی به جواز آن داده اند و در پاسخ به خبر تحریف باز تاب (که ازدواج مسیار را
عمدا"یا اشتباه ، موقت (متعه )دانسته بود )تا کید کر دند که این ازدواج با متعه کا ملا "فرق دارد.
مسیار:
مسیار کلمه ی عربی بر وزن مفعال از ریشه "سیر "به معنی" حرکت دادن "است ،این وزن صیغه مبالغه
به معنی به سرعت به جای رفتن و بر گشتن است و چون مرد به سرعت به خا نه همسر سر می زندو بر
می گردد به این نام مشهور شده است .
در اصطلاح، بنا به تعریفی که در مجمع فقهی از آن ارائه داده اند ازدواجی است دائمی با همان ارکان و
شرایطی که نکاح دارد،فقط با این شرط که زن از برخی حقوق خود یعنی خرج و مسکن و قسم به صورت
عادلانه (همبستری )می گذرد و چشم پوشی می کند .که این هم از نظر شرعی اشکالی ندارد
همچنان که ام المو منین "سوه بنت زمعه رضی الله عنها از حق همبستری خودبه نفع ام المو منین
عائشه گذشت و پیامبرنیز قبول کردند(بخاری/۲۵۹۳)ومسلم (۱۴۶۳ )
در موردمهر زنان که می فرماید:اگر با رضایت چیزی از مهریه خود را به شما بخشیدندآن را حلال وگوارا
مصرف کنید(نساء/۴) ویا می فرماید:"ولا جناح علیکم فیما تراضیتم"و به طریق اولی نیز بر نفقه صدق می کند .
ارکان و شرایط آن :
ارکان و شرایط آن همان ارکان و شرایط نکاح است وهمه شروط مفرو ض در ازدواج شرعی بر این ازدواج منطبق
است که عبا رتند از:(البته برای توضیح کامل ودلیل هر یک به صورت مفصل به کتاب های فقهی مراجعه شود.)
۱- صیغه ، با تمام شرایطی که برا ی نکاح لازم است، مثلا با لفظ" تزویج و انکاح" با شد نه "متعینی" و بدون مقید
به وقت و زمان ..
۲- داشتن و وجود ولی با شرایط و اختلافی که در میان مذاهب است
۳- وجود دو شاهد با تمام شرایط خود .
۴- و به دور از موانع باشد ، از محارم نباشند (زوج و زوجه )..
در این گرد همای چهار روزه مجمع فقهی مکه با تعریفی که از آن ارائه شد باید حتما دارای این ارکان و شرایط
باشد و گرنه باطل است .
ازدواج مسیار با این شرایط مو رد قبول و جا یز است که زن از چند حق خود میگذرد (خرج و مسکن و قسم )
و این ازدواجی است که شرع آن را جایز دانسته و از آن تجاوز نکرده است چون خداوند در سوره مو منین اسباب
حلیت استمتاع از زنان را در دو چیز منحصر کرده (۱-نکاح صحیح ودائم ۲- ملک یمین) وغیر از این دو راه را تجاوز از
حدود الله نا میده است .و مثل نکاح آثار و متعلقاتی به دنبال دارد .
آثار و متعلقات آن :
این ازدواج عده ومیراث و نسب را به دنبال دارد و جدای آنها خود به خود حاصل نمی
شود بلکه باید یا از طریق ،"وفات ،طلاق دادان و یا خلع یا فسخ قاضی یا تفویض طلاق
"باشد .و نکته دیگر اینکه مرد بیشتر از چهار زن نمی تواند داشته باشد هر چند همه
آنها مسیاری باشند .به این ترتیب هم ازدواج مسیار روشن و هم تفاوت آن با متعه
مشخص شد.چون متعه که اهل تشیع به جز زیدیه قائل به جواز آن هستند(بر عکس
اهل سنت که قائل به نسخ آن هستند و تا قیامت آن را حرام می دانند)صیغه آن با
لفظ متعینی و مدت دار است(متعینی بنفسک الی مده کذا بکذا من المهر )و در
نتیجه بعد از پایان مدت جدای خود به خود حاصل می شود و مرد هم می تواند بیشتر
از چهار زن داشته باشد ...
سلیمان
دانشجوی فقه وحقوق-تهران
